Ga verder naar de inhoud
Ga verder naar de inhoud
VLAIO Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF)
Startpagina
Home Duurzaam filmen
DOP Pim Niesten, Onze Natuur setfoto © Hotel Bonka

Duurzaam filmen

Er is een groeiend bewustzijn rond duurzaam filmen bij filmprofessionals, fondsen en leveranciers. Duurzaamheid is zo steeds meer de norm binnen de audiovisuele sector, en producties zoeken naar manieren om hun impact te verkleinen. Het begrip duurzaamheid wordt daarbij breed benaderd, met aandacht voor planeet, mens en welvaart/bedrijfsvoering.

Screen Flanders maakt je graag wegwijs binnen dit domein en verzamelde verschillende tools en richtlijnen die producties ondersteunen. Het VAF biedt een aantal praktische instrumenten aan, en daarnaast zijn er internationale kaders die relevant zijn voor coproducties en samenwerkingen over de grenzen heen.

Snel naar

Waarom inzetten op duurzaamheid?

De audiovisuele sector kan duurzaamheid uitdragen in zowel storytelling als productie, distributie en vertoning. Door inzicht te krijgen in de impact van logistieke keuzes en door alternatieven te onderzoeken, kunnen producties hun ecologische voetafdruk verkleinen én kosten besparen.

Duurzaamheidscompetenties worden bovendien steeds belangrijker voor financiers en opdrachtgevers. Grote spelers zoals omroepen en streamingdiensten moeten voldoen aan Europese rapportageverplichtingen zoals de CSRD, waardoor duurzame productiepraktijken een competitief voordeel vormen.

Ook voor medewerkers biedt duurzaamheid meerwaarde: het verhoogt welzijn, stimuleert creativiteit en geeft betekenis aan het werk.

Wat betekent duurzaamheid?

Duurzaamheid gaat verder dan CO₂‑reductie. Internationale kaders zoals de SDG’s, ESG‑criteria (Environmental, Social, Governance), de 3P‑benadering (People, Planet, Profit) en de CSRD benadrukken een brede kijk op impact. Voor de audiovisuele sector vertaalt zich dit naar o.a. volgende domeinen:

Planeet

  • Klimaatimpact en CO₂‑uitstoot
  • Vervuiling, toxiciteit en impact op biodiversiteit
  • Respect voor natuur- en erfgoedsites
  • Verantwoord gebruik van grondstoffen en materialen
Mens
  • (Mentaal) welzijn, gezondheid en werk‑privébalans
  • Gendergelijkheid en inclusie, op set en op scherm
  • Veilige werkomstandigheden
  • Impact van opnames op de buurt
  • Intimiteitscoördinatie, metoo‑beleid en NOOZO‑principes

Welvaart / Bedrijfsvoering

  • Fair en gelijk loon
  • Correcte arbeidsvoorwaarden, ook voor stagiairs
  • Heldere missie, visie en besluitvorming
  • Redelijke betalingstermijnen

Duurzaamheid: focus op project of bedrijf?: duurzaamheid op projectniveau - logistiek

Veel organisaties en filmfondsen leggen de nadruk op duurzaamheid op projectniveau. Producties moeten daarbij voldoen aan bepaalde criteria en vaak hun CO₂‑impact in kaart brengen. Het succes hiervan hangt sterk af van het draagvlak binnen het team. Duurzaamheid werkt alleen wanneer het gedeeld wordt, niet wanneer het top‑down wordt opgelegd.

Een productieteam kan duurzaamheid concreet verankeren door:

  • Tijdens sollicitaties te peilen naar ervaring en motivatie rond duurzaamheid;
  • Duidelijke afspraken te maken over welke duurzaamheidsdoelen voor het project gelden;
  • Per departement te bespreken welke logistieke, technische en creatieve keuzes impact hebben op duurzaamheid én budget;
  • Tijd en ruimte te voorzien om hierover in dialoog te gaan;
  • Leveranciers actief te betrekken.

Duurzaamheid op projectniveau: Een duidelijke definitie voor jouw project

Niet elk project heeft dezelfde duurzaamheidsprioriteiten. Bepaal daarom welke aspecten van ESG (Environment, Social, Governance) relevant zijn voor jouw productie. Dat hangt onder meer af van:

  • Logistieke complexiteit: mobiliteit, energie, catering, afval, materialen, postproductie.
  • Coproductie‑structuur: verschillende partners kunnen elk eigen duurzaamheidscriteria hanteren; afstemming is hierbij essentieel zowel wat de focus van de duurzaamheidscriteria als de rapportering betreft.
  • Locatievoorwaarden: natuur- en erfgoedbeheerders (zoals bv. Natuurinvest in Vlaanderen) kunnen specifieke regels opleggen.
  • Verplichtingen van grote spelers: omroepen, streamers en internationale productiehuizen moeten rapporteren volgens Europese richtlijnen zoals de CSRD — en verwachten dat ook van hun leveranciers.

De inschatting van prioriteiten kan gebeuren op basis van eigen ervaring, in samenwerking met een ecoconsultant, in overleg met locatiebeheerders of volgens de richtlijnen van betrokken fondsen.

Tools en opleidingen

Hieronder vind je opleidingen en hulpmiddelen die je ondersteunen bij het formuleren van concrete duurzaamheidsmaatregelen op maat van jouw project.

Op de set van Dood spoor © Toon Aerts / Lompvis

Duurzaamheid op projectniveau - het script: Impact van een script op productie en logistiek

Duurzaamheid kan niet alleen in de productiepraktijk, maar ook in het verhaal zelf een rol spelen. Dat kan expliciet, maar ook subtiel, en heeft invloed op zowel de inhoud als de praktische haalbaarheid van een project.

Wat in een script staat, bepaalt rechtstreeks de complexiteit van de productie. Denk aan:

  • Buitenlandse draailocaties
  • Opnames op erfgoed- of natuurplekken
  • Risicovolle of moeilijk toegankelijke omgevingen (zoals oorlogsgebieden of open zee)
  • Stunts, explosies, voertuigen in water
  • Grote of complexe decors

Kleine scriptdetails kunnen leiden tot grote logistieke en financiële gevolgen. Het loont om alternatieven te overwegen die dezelfde dramatische waarde bieden, maar minder impact hebben op budget, veiligheid en ecologie.

Kameleon © Michel Vertongen / Gardner & Domm

Projectniveau - het script: Duurzaamheid in de verhaallijn

Verhalen creëren een beeld van wat ‘normaal’ is. Duurzaamheid kan daarin op verschillende manieren terugkomen:

  • Als centraal thema, bijvoorbeeld in documentaires of fictie rond maatschappelijke uitdagingen.
  • Als subtiele achtergrond, zoals een personage dat bewust omgaat met consumptie, mobiliteit of welzijn.

Er bestaan tal van initiatieven die inspiratie en concrete tips bieden om duurzame elementen op een natuurlijke manier in scenario’s te verwerken. Dit hoeft geen beperking te zijn, maar kan net nieuwe creatieve mogelijkheden openen.

Impactproductie zet in op de maatschappelijke relevantie van audiovisuele projecten en speelt ook een belangrijke rol op vlak van duurzaamheid. Daarbij is de vraag: hoe kunnen onze verhalen een positieve impact hebben op de maatschappij?

Duurzaamheid: focus op project of bedrijf?: duurzaamheid op bedrijfsniveau

Het kan echter ook een bewuste strategische keuze zijn om duurzaamheid te verankeren op bedrijfsniveau. Daarbij til je de initiatieven naar een hoger niveau, al dan niet met aandacht voor planeet, mens en welvaart/bedrijfsvoering. Deze bewuste keuze heeft verschillende voordelen:

  • Je gaat bewust om met duurzaamheid en geeft je medewerkers maatschappelijke relevantie.
  • Er is een strategisch voordeel: een duidelijke visie met betrekking tot duurzaamheid verhoogt je kansen op vlak van externe financieringen. Duurzame leveranciers zijn ook aantrekkelijk in een internationale context, waarbij externe bedrijven op zoek gaan naar lokale duurzame coproductiepartners (cfr. CSRD-regelgeving).
  • Duurzame keuzes leiden vaak tot belangrijke financiële besparingen. Efficiënt omgaan met energie, inzetten op mobiliteit, … leiden vaak tot minder uitgaven.

Er zijn een aantal instrumenten waarmee je duurzaamheid kan verankeren op bedrijfsniveau:

Module duurzaamheid en inclusie in de audiovisuele sector

Het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) draagt duurzaamheid en inclusie hoog in het vaandel. In deze video vind je naast een algemene inleiding tot duurzaamheid en inclusie in de audiovisuele sector ook concrete tips en tricks om deze als (beginnende) filmmaker te omarmen in je volledige creatieproces.

Meer weten?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Registreer je voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het Screen Flanders nieuws!

Inschrijven nieuwsbrief